Na stromym podjeździe stopa ześlizguje się z pedału, a na postoju trudno szybko ją podeprzeć? W takim przypadku pedały zatrzaskowe mogą poprawić pewność trzymania stopy, choć przy częstych zatrzymaniach i jeździe w zwykłych butach wygodniejsza bywa platforma.
Dobierz pedały do butów i sposobu jazdy
- Platformy sprawdzą się w mieście, na krótkich trasach i wtedy, gdy jeździsz w zwykłych butach.
- SPD to zatrzaski z blokiem schowanym w podeszwie, wygodne przy jeździe terenowej i częstym chodzeniu.
- SPD-SL są przeznaczone do jazdy szosowej w butach z blokiem mocowanym na trzy śruby.
- Hybryda łączy stronę zatrzaskową i platformową, ale nie zastępuje w pełni dwóch wyspecjalizowanych rozwiązań.
- Przed montażem sprawdź oznaczenia L i R. Lewy pedał ma odwrotny gwint niż prawy.
Najpierw określ, w jakich butach jeździsz
Na asfalcie, leśnej ścieżce i w drodze do pracy stopa pracuje inaczej, dlatego wybór zacznij od obuwia. Platforma pozwala pedałować w codziennych butach i szybko zdjąć nogę, natomiast zatrzask łączy but z pedałem za pomocą bloku, zwanego też cleatem.
Przy platformach sprawdź szerokość korpusu i przyczepność. W modelach do jazdy terenowej metalowe piny wgryzają się w podeszwę, co poprawia trzymanie na nierównościach, ale mogą boleśnie uderzyć w goleń przy ześlizgnięciu. Do spokojnej jazdy miejskiej agresywne piny zwykle nie są potrzebne.
Uważam, że dla osoby jeżdżącej rekreacyjnie na jednym rowerze platformy są rozsądniejszym startem, jeśli nie ma jeszcze butów z blokami. Nie wymagają zmiany nawyków ani kupowania specjalnego obuwia, a stopę można przestawić w każdej chwili.
SPD i SPD-SL pasują do innych stylów jazdy
Wpinane pedały nie tworzą jednego uniwersalnego systemu. SPD wykorzystuje dwupunktowy blok, który w butach MTB lub gravelowych często chowa się w bieżniku, więc łatwiej chodzić w takim obuwiu. SPD-SL ma większy, trójpunktowy blok przeznaczony do butów szosowych; jego wystająca część jest mniej wygodna podczas spaceru.
To rozróżnienie oszczędza kosztownej pomyłki: bloki dobiera się do systemu pedałów, a nie po prostu do marki buta. Shimano opisuje SPD-SL jako szosowy system z blokami o różnych zakresach ruchu stopy, podczas gdy klasyczne SPD lepiej odpowiadają jeździe poza asfaltem i częstemu schodzeniu z roweru.
Jeśli rower służy do dojazdów, wycieczek i jazdy w zwykłych butach, ciekawym kompromisem są pedały dwustronne. Przykładem jest Shimano PD-EH500, który ma stronę SPD i płaską platformę. Wybór tej hybrydy ma sens, gdy faktycznie zmieniasz obuwie; jeśli zawsze jeździsz w butach rowerowych, prostszy pedał jednostronny będzie mniej kłopotliwy.
Przy częstych postojach wybierz platformę lub ćwicz wypinanie
Na zatłoczonej trasie zatrzymanie przy przejściu potrafi zaskoczyć szybciej niż podjazd. W zatrzaskach trzeba wcześniej obrócić piętę, aby wypiąć but, więc początkującej osobie przydaje się spokojny trening na postoju, przy ścianie lub stabilnym podparciu.
| Sytuacja | Co może być przyczyną lub skutkiem | Co wybrać lub zrobić |
|---|---|---|
| Jazda w zwykłych butach i częste postoje | Zatrzask wymaga zgodnych butów i wyuczonego wypinania | Wybierz platformy albo dwustronne pedały hybrydowe |
| Stopa zsuwa się na korzeniach lub kamieniach | Płaski pedał może mieć za mało przyczepności | Rozważ platformę z pinami lub zatrzaski SPD |
| Chodzisz w butach między odcinkami trasy | Wystający blok szosowy utrudnia wygodne stawianie kroków | Wybierz buty i pedały SPD z blokiem schowanym w bieżniku |
| Jeździsz głównie na szosie w butach z trzema otworami | Blok i pedał SPD mogą nie pasować do obuwia szosowego | Dobierz kompatybilny system SPD-SL |
W rozmowach rowerzystów wraca podobny kompromis: zatrzaski stabilizują stopę na nierównościach, ale wymagają przyzwyczajenia, a platformy ułatwiają podparcie i zmianę pozycji. Dlatego przy jeździe mieszanej nie ma sensu wybierać zatrzasków wyłącznie z myślą o „ciągnięciu” pedału w górę; jeśli nie planujesz świadomie pracować nad techniką, kupuj je dla stabilnego połączenia stopy z rowerem.
Przed zakupem sprawdź system bloków i gwint korby
Najczęstsza pomyłka przy zatrzaskach polega na uznaniu, że wszystkie bloki pasują do wszystkich pedałów. SPD i SPD-SL to odrębne systemy, a bloki nie są zamienne; przed zakupem sprawdź oznaczenie na bucie, pedale i bloku. Shimano w modelu PD-EH500 podaje zgodność strony zatrzaskowej z blokami SPD, co dobrze pokazuje, dlaczego sama nazwa producenta nie wystarcza do oceny kompatybilności.
Druga pułapka pojawia się przy montażu. Prawy pedał wkręca się zgodnie z ruchem wskazówek zegara, lewy przeciwnie; próba wkręcenia ich na siłę może uszkodzić gwint korby. Instrukcja Park Tool zaleca rozpocząć wkręcanie ręką i nasmarować gwint, zanim użyjesz klucza.
Oznaczenia L i R znajdziesz zwykle na osi albo przy powierzchni pod klucz. Jeśli pedał nie wchodzi lekko przez pierwsze obroty, przerwij i sprawdź stronę oraz ustawienie gwintu, zamiast poprawiać pozycję większą siłą.
Dobry pedał poznasz po pewnym podparciu i łatwym serwisie
Poza typem systemu obejrzyj oś, łożyska, platformę i sposób regulacji napięcia sprężyny w zatrzasku. Regulacja pozwala zmienić siłę potrzebną do wpięcia i wypięcia, co bywa pomocne podczas nauki; zacznij od łatwego wypięcia, a potem dostosuj ustawienie do własnej techniki.
Przy wyborze między platformą, SPD i hybrydą postawiłbym na pedał, który pasuje do najczęściej używanych butów, a nie do okazjonalnego scenariusza. Kiedy stopa znów zacznie zsuwać się na wyboju albo zatrzymanie okaże się nerwowe, odpowiedni typ pedału powinien rozwiązać właśnie ten problem, bez dokładania kolejnego.
