Stoisz w Świętej Katarzynie i zastanawiasz się, czy wejść tylko na Łysicę, czy iść dalej w stronę Świętego Krzyża? Najpopularniejszy wariant prowadzi czerwonym szlakiem przez Łysicę, ale jego długość i trudność zależą od tego, gdzie zakończysz marsz i jaką drogę powrotną wybierzesz.

Dobry szlak zależy od czasu, przewyższeń i środka transportu
- Na krótką wycieczkę: wejście ze Świętej Katarzyny na Łysicę i powrót tą samą drogą.
- Na całodniowy marsz: czerwony szlak przez Łysicę w stronę Świętego Krzyża.
- Na spokojniejszy spacer: płaska trasa śladem kolejki wąskotorowej.
- Na rower: wybierz trasę rowerową lub odcinek wyraźnie dopuszczony do ruchu, nie dowolny szlak pieszy.
- Przed wyjściem: sprawdź aktualne udostępnienie ścieżek w Świętokrzyskim Parku Narodowym.
Wejście na Łysicę jest krótkie, ale kamieniste podejście potrafi zaskoczyć
Ze Świętej Katarzyny czerwony szlak prowadzi przez las, obok kapliczki i źródełka św. Franciszka, a potem coraz bardziej kamienistą ścieżką na Łysicę. Sama trasa na szczyt ma około 2,5 km w jedną stronę; oficjalna ścieżka edukacyjna podaje godzinę podejścia i 252 m sumy podejść. To dobry wybór na krótszy wypad, choć po deszczu korzenie i kamienie wymagają pewnego kroku.
Na Łysicy nie ma rozległej panoramy, która wynagradzałaby wejście widokiem na wszystkie strony. Urok tej wycieczki tkwi raczej w leśnym odcinku, skalnym podłożu i samym zdobyciu najwyższego wzniesienia pasma. Szczegóły trasy i jej przebieg opisuje przyrodnicza ścieżka edukacyjna Świętokrzyskiego Parku Narodowego.
Jeśli po wejściu na szczyt masz jeszcze zapas czasu, możesz przedłużyć marsz przez Przełęcz św. Mikołaja. Pamiętaj jednak, że wyjście na Łysicę i powrót do punktu startu to inny plan niż przejście długiego odcinka czerwonego szlaku.
Czerwony szlak do Świętego Krzyża zaplanuj jako całodniową trasę
Leśny grzbiet Łysogór kusi, by iść dalej, ale odcinek ze Świętej Katarzyny na Święty Krzyż to już marsz na większą część dnia. Trasa przez Łysicę, Kakonin i Hutę Szklaną ma według regionalnego opisu 16 km, około 4 godziny marszu i 330 m sumy podejść; czas nie obejmuje zwiedzania atrakcji po drodze.
Po drodze zmieniają się leśne odcinki, kamieniste partie i miejsca związane z historią regionu. Na końcu czeka klasztor na Łysej Górze oraz gołoborze, czyli rumowisko skalne, które najlepiej oglądać z udostępnionego punktu widokowego. Trasę i jej przebieg przedstawia Świętokrzyskie Travel.
Praktyczny haczyk pojawia się na mecie: jeśli zostawisz samochód w Świętej Katarzynie, musisz wcześniej rozwiązać kwestię powrotu. Przy wycieczce w jedną stronę sprawdź połączenia transportu publicznego na konkretny dzień albo zorganizuj drugi samochód. Bez planu powrotnego wygodniejsza będzie pętla, nawet jeśli oznacza zejście z głównego grzbietu na inną trasę.
Na rowerze jedź tylko tam, gdzie ruch jest dopuszczony
Rowerowy wyjazd w Góry Świętokrzyskie łatwo pomylić z pieszą wycieczką z rowerem na mapie. W granicach parku poszczególne odcinki mają różne zasady udostępnienia, więc sam kolor szlaku nie oznacza zgody na jazdę. Zgodnie z wykazem ŚPN ruch rowerowy dopuszczono na odcinku Huta Szklana–Święty Krzyż; pozostałe odcinki trzeba sprawdzić w oficjalnym wykazie przed wyjazdem.
To dobry przykład, dlaczego plan rowerowy powinien opierać się na rodzaju trasy, a nie na tym, że widnieje na mapie turystycznej. Dla spokojniejszej jazdy rozważ ścieżkę śladem kolejki wąskotorowej, a przy planowaniu terenowej pętli łącz drogi rowerowe, szutry i legalnie dostępne odcinki. Nie wjeżdżaj na pieszy szlak w parku, jeśli wykaz nie dopuszcza tam rowerów.
Uważam, że przy rowerowej wycieczce lepiej wybrać trasę z jasnymi zasadami i wygodnym powrotem niż improwizować na miejscu. Aktualny wykaz odcinków i sposoby ich udostępnienia zawiera załącznik Świętokrzyskiego Parku Narodowego dotyczący szlaków i tras.
Płaska trasa kolejki wąskotorowej daje odpoczynek od stromych podejść
Nie każda wycieczka musi prowadzić na szczyt. Szlak śladem kolejki wąskotorowej łączy okolice Świętej Katarzyny i Nowej Słupi, a jego równy przebieg sprawia, że może być dobrym wyborem na spokojniejszy dzień albo lekką aktywność na dwóch kółkach. Oficjalny serwis parku opisuje rowerowy odcinek tej trasy jako liczący 16,1 km.
Ta opcja pasuje szczególnie wtedy, gdy grupa ma różne tempo albo po wejściu na Łysicę nogi proszą o przerwę od kamieni. Nie zakładaj jednak, że każda część trasy będzie miała identyczną nawierzchnię; przed startem sprawdź mapę przebiegu i przygotuj plan powrotu. Z kolei osoby szukające mocniejszego akcentu mogą skierować się ku trasom w okolicach Kielc, gdzie region wskazuje Telegraf i Pierścienicę jako miejsca związane z XC i downhillem.
Wybierz trasę według czasu i tego, jak wrócisz
Najczęstszy błąd planowania polega na skupieniu się na samym szczycie i pominięciu zejścia lub dojazdu. Zanim ruszysz, zestaw długość marszu z możliwościami powrotu, stanem szlaku i tym, czy celem jest spacer, całodzienna wędrówka czy jazda na rowerze.
| Twoja sytuacja | Co może być problemem | Co wybrać |
|---|---|---|
| Masz około dwóch godzin i startujesz w Świętej Katarzynie | Kamieniste podejście może spowolnić marsz | Wejdź na Łysicę i wróć tą samą drogą |
| Chcesz przejść grzbiet do Świętego Krzyża | Meta znajduje się daleko od punktu startu | Ustal wcześniej transport powrotny albo zaplanuj pętlę |
| Jedziesz rowerem przez teren parku | Nie każdy pieszy szlak dopuszcza ruch rowerowy | Sprawdź wykaz ŚPN i wybierz odcinek z dozwolonym ruchem |
| Szukasz spokojniejszego tempa i łagodnego przebiegu | Wejście na Łysicę może być zbyt kamieniste | Rozważ trasę śladem kolejki wąskotorowej |
W parku poruszaj się po oznakowanych szlakach i ścieżkach udostępnionych turystycznie. Przed wyjazdem sprawdź też komunikaty o ewentualnych zamknięciach, bo nawet dobrze znana trasa może czasowo zmienić dostępność.
Najlepszy plan zaczyna się od mety, nie od szczytu
Jeśli celem jest pierwszy kontakt z górami, krótkie wejście na Łysicę pozwoli poczuć charakter Łysogór bez układania całodniowej logistyki. Przy dłuższym marszu przez Święty Krzyż najpierw zdecyduj, jak wrócisz; rowerem zaś trzymaj się odcinków wyraźnie dopuszczonych do jazdy. Ta kolejność oszczędza nerwowego szukania transportu, gdy dzień jest już zaawansowany.
